De financial van morgen is geen boekhouder meer

De wereld van accountancy en controlling verandert in hoog tempo. Digitalisering, strengere wet- en regelgeving en de snelle opkomst van AI zorgen ervoor dat het vak er vandaag fundamenteel anders uitziet dan tien jaar geleden. Volgens René Muntel, programmaleider Accountancy & Controlling bij Hogeschool Windesheim, vraagt dit niet alleen iets van organisaties, maar vooral van professionals zelf.

“Wie vandaag nog denkt dat accountancy & controlling alleen draait om cijfers, kijkt eigenlijk naar een vak dat niet meer bestaat,” stelt Muntel.

Waar financials vroeger vooral bezig waren met rapporteren en controleren, verschuift de rol steeds meer richting analyse, advies en strategische ondersteuning. De cijfers blijven belangrijk, maar zijn niet langer het eindpunt.

Van cijferexpert naar sparringpartner

Volgens Muntel verandert de positie van de financial binnen organisaties zichtbaar. Controllers en accountants zitten vaak aan tafel bij directie en management en worden nadrukkelijker betrokken bij besluitvorming. “De moderne financial moet niet alleen zorgen dat cijfers kloppen, maar vooral uitleggen wat ze betekenen en welke keuzes je ermee kunt maken,” zegt hij. “Dat vraagt om communicatieve vaardigheden, organisatiesensitiviteit en een goed begrip van de context waarin een organisatie opereert.”

Deze ontwikkeling wordt versterkt door nieuwe wetgeving, zoals duurzaamheidsrapportages en CSRD-verplichtingen. Financiële data staan steeds minder op zichzelf en is verweven met thema’s als duurzaamheid, risico’s en maatschappelijke impact.

AI als gamechanger in het vak

Een van de meest ingrijpende ontwikkelingen is de inzet van AI en data-analyse. Routinematig werk wordt in hoog tempo geautomatiseerd. Dat roept soms zorgen op, maar volgens Muntel biedt AI vooral kansen. “AI neemt het rekenwerk over, maar niet het denkwerk. En juist dát maakt het vak interessanter,” legt hij uit. “Professionals krijgen meer ruimte om vooruit te kijken, scenario’s te analyseren en organisaties echt verder te helpen.”

Tegelijkertijd vraagt dit om nieuwe vaardigheden. Begrijpen hoe AI werkt, weten waar de grenzen liggen en kritisch blijven op uitkomsten is essentieel. “We moeten professionals opleiden die AI slim gebruiken, maar ook durven te bevragen. Blind vertrouwen op technologie is geen optie.”

Nieuwe routes naar accountancy en controlling

Opvallend is dat de instroom in het vakgebied verandert. Steeds vaker kiezen professionals zonder financiële vooropleiding voor een vervolgopleiding (eventueel master) in accountancy of controlling. Windesheim speelt hier bewust op in met programma’s die het mogelijk maken om binnen twee jaar een master te behalen, ook zonder financiële bachelor. “We zien gemotiveerde professionals met achtergronden in bijvoorbeeld Bedrijfskunde, Techniek, Hotelmanagement  of de Zorg, die juist enorme meerwaarde brengen,” vertelt Muntel.

“Zij kijken anders naar organisaties en stellen andere vragen. Dat verrijkt het vak.”

Volgens hem draait het allang niet meer alleen om vooropleiding, maar om leervermogen, analytisch denken en motivatie om je te blijven ontwikkelen. “Finance is geen afgesloten domein meer. Juist de combinatie van verschillende perspectieven maakt professionals toekomstbestendig.”

AI en onderwijs: leren omgaan met verandering

Binnen het onderwijs voor professionals is AI inmiddels een vast onderwerp. Niet als los vak, maar geïntegreerd in het curriculum. Studenten leren werken met data en AI-tools, maar vooral ook hoe ze deze verantwoord inzetten in de praktijk. “We leren studenten niet alleen hoe AI werkt, maar vooral wanneer je het wel en niet moet vertrouwen,” aldus Muntel. “Dat kritische vermogen is misschien wel de belangrijkste skill voor de toekomst.”

Leven lang ontwikkelen als randvoorwaarde

De rode draad in het gesprek is duidelijk: stilstand is geen optie meer. Voor financials is blijven leren geen luxe, maar een voorwaarde om relevant te blijven. “De vraag is niet óf het vak verandert,” besluit Muntel, “maar of jij als professional bereid bent om mee te bewegen.”

Wil je meer weten over finance? Bekijk de verdiepende opleidingen op het gebied van finance.