Leren door te spelen: het belang van data in de logistiek

Hoe laat je studenten en medewerkers in de logistiek ervaren wat data betekenen in hun dagelijkse werk? Met die vraag vroeg lector Menno Vos zijn collega’s Chiel van Dijk en Henri Grolleman om een game te ontwikkelen die data tot leven brengt. Het resultaat is het Data Spel: een interactieve simulatie waarin spelers ervaren hoe data hun beslissingen beïnvloeden in een magazijnomgeving.

Van abstract naar tastbaar

De Data Game is ontwikkeld binnen de LLO Innovatiehub, waarin onderzoekers, docenten en bedrijven samenwerken aan thema’s rond een leven lang ontwikkelen. Het versterken van digitale vaardigheden in de logistiek is daar één van. Het doel van de game is om studenten en praktisch opgeleiden te laten begrijpen hoe belangrijk data zijn voor een efficiënte bedrijfsvoering, maar óók laten zien dat data beperkingen kennen en dat menselijk inzicht onmisbaar blijft.

“Een algoritme kan voorspellen wanneer je met de auto aankomt op je vakantiebestemming in Italië, maar het weet niet dat je met een caravan geen 100 kilometer per uur haalt,” vertelt onderzoeker Chiel van Dijk met een glimlach. “Die metafoor gebruiken we in het spel: data geven richting, maar je moet er zelf bij blijven nadenken.”

Inzicht door ervaring

In de game runnen studenten hun eigen magazijn. Ze verdienen geld per correct geplaatste pallet, maar hebben niet altijd de juiste data beschikbaar. Soms krijgen ze ook te maken met onverwachte gebeurtenissen, zoals een boerenprotest of een zieke collega, die de operatie verstoren.

“Spelers merken direct wat er gebeurt als je een handeling overslaat of data niet registreert,” legt onderzoeker Henri Grolleman uit. “Dat leert de ze hoe data helpt om betere voorspellingen te maken, slimmer in te kopen en verspilling te voorkomen.”

Samen leren op de werkvloer

Het spel is vooral ontwikkeld voor werkenden op mbo-niveau (2, 3 en 4), maar kan ook aangepast worden naar hbo-niveau. Tijdens pilots bij onder andere Zehnder en op Windesheim ontstonden waardevolle discussies over het spel en over het belang van data in het dagelijks werk.

“Door te spelen ga je vanzelf praten over je ervaringen met het spel,” vertelt Chiel. “Dat is precies wat we willen: leren door te ervaren, in plaats van alleen te luisteren.”

Breder gebruik

De Data Game is opgezet vanuit een logistieke context, maar de onderliggende spelstructuur is eenvoudig aan te passen aan andere sectoren. “Zie het als een motor die je in een andere auto kunt plaatsen,” zegt Henri. “De basis blijft hetzelfde, maar je kunt hem afstemmen op de uitdagingen binnen jouw organisatie. Zo wordt de reikwijdte van de game veel groter.” Deze flexibiliteit biedt kansen om ook in andere contexten, zoals productie, zorg of dienstverlening, het gesprek over datagebruik en digitale vaardigheden op gang te brengen.

Volgende stappen

Het team werkt inmiddels aan een nieuwe versie van het spel met kortere rondes, grotere dataverschillen en meer teaminteractie. Ook wordt gekeken hoe deelnemers met data uit hun eigen werkomgeving kunnen spelen, zodat het leereffect nog praktischer wordt.

“Ons doel is dat mensen op elk niveau, van magazijnmedewerker tot planner, begrijpen hoe ze data kunnen gebruiken om hun werk beter te doen,” zegt Henri. “En dat begint met bewustwording.”

Zelf ervaren?

Wil jij met jouw bedrijf of onderwijsinstelling meedenken, of de Data Game uitproberen? Neem contact op met Henri Grollemanvan het lectoraat Leven Lang Ontwikkelen van Windesheim.

Stuur Henri een e-mail